jh® ghiytd¤Â‹ ‘F©L’
 

kz‰gh§fhd jh® ghiytd¥ gFÂfëš, »uhk k¡fŸ kiHÚ® nrä¥ò¡F xU tê f©LÃo¤ÂU¡»wh®fŸ. ãy¤joæš xU bjh£o khÂç f£o, FoÚU¡F« ga‹gL¤Â¡ bfhŸS»wh®fŸ. Ïij ‘F©£’ v‹»wh®fŸ. nk‰nf, uh#°jhå‹ tw©l ãy¥gFÂfëš, CU¡FŸnsna »il¡»w bghU£fŸ mšyJ Ábk‹£il cgnah»¤J Ït‰iw¡ f£L»wh®fŸ. ϧnf »il¡»w ãy¤jo ÚU« c¥ò¢Rit äFªjjhf ÏU¡F«. gh®k® kht£l¤Âš 76 rjé»j¥ gFÂfëš oov° vD« c¥ò msÎ, 1500 Kjš 10000 Ã.Ã.v«. ÏU¥gjhf¡ fz¡»l¥g£oU¡»wJ. Ϫj¥ Ëdâæš, nk‰go bjh£o Ú® R¤jkhdjhfΫ, RitahfΫ Fo¥gj‰F¤ jFÂahdjhfΫ ÏU¡»wJ. brštªj®fŸ j§fŸ bryényna Ït‰iw mik¤J¡bfhŸ»wh®fŸ. rKjha« bkh¤j¤J¡Fkhf¡ Tl, r_fnk »uhkthÁfë‹ x¤JiH¥òl‹ mik¤J¡bfhŸtJ« c©L.

Ï¥go nk‰W uh#°jhåš Kjš Kjyhf¡ f£l¥g£l ãy¤jo bjh£o (F©£) tho-fh-nky‹ »uhk¤Âš 1607 š cUthdJ. 1759š kfhuh#h cjŒÁ§ M£Áæš, n#h¤ó® nkuh‹f® nfh£ilæš xU ‘F©£’ f£l¥g£lJ. 1895 - 96 š äf¥ bgça gŠr¤Â‹nghJ, Ï¥go¥g£l bjh£ofŸ mÂf mséš f£l¥g£ld. nk‰F uh#°jh‹ »uhk§fëš, 1607 ¡F K‹dnu Tl ãy¤jo bjh£ofŸ f£l¥g£oU¡fyh«. ÃfhÜçèUªJ m}¥f® bršY« têæYŸs #šthè »uhk¤Âš ÏUªÂU¡»‹wd. kzšgh§fhd jiu ÏU¡F« gFÂfëš všyhnk Ï¥go f£l¥g£oU¡»‹wd vdyh«. x›bthU tUlK«, kiH¡fhy« bjhl§Ftj‰F K‹ò, Ϫj¤ bjh£ofis¢ R¤j« brŒ»wh®fŸ. fhšeilfŸ nkŒ¢rš ϧnf jL¡f¥gL»‹wd. Ú®Ão¥ò¥ gFÂfëš fhyâ mâªJ brštJ Tl jL¡f¥g£oU¡»wJ ! j©ÙU¡fhf btF öu« »uhkthÁfŸ miytJ »ilahJ. mU»YŸs ãy¤jo bjh£ona nghJ«. Ϫj¤ bjh£ofŸ k£L« Ïšiy v‹whš, fGij ÛJ«, fhis kh£L t©o ÛJ« V¿ j©ÙU¡fhf 10 - 15 ».Û. öu« R‰w nt©oæU¡F«. j©ÙU« »il¡»wJ, mJ R¤jkhfΫ ÏU¡»wJ v‹»wnghJ, Ϫj ãy¤jo¤ bjh£ofŸ äFªj ga‹ më¤jd. Úçdhš tU« nehŒfŸ j‰nghJ Ϫj¥ gFÂfëš FiwªJ é£ld!

bjh£o v¥go ÏU¡F« bjçÍkh? Ú® Ão¥ò¥ gFÂia rh[® nghy mik¥gh®fŸ. g¡fth£L¥ gF rçthf ÏU¡F«. eLnt bjh£o ÏU¡F«. öR, F¥ig, gwit v¢r« cŸns òFªJ élhjgo, nk‰òw¤Âš f«Ã tiy _o ÏU¡F«. _oia¤ ÂwªJ, g¡bf£lhš Úiu nkny ÏG¤J¡ bfhŸsyh«. bjh£oæ‹ é£l« 4.5 Û£l® ÏU¡F«. Rt®¥ gF R©zh«ò mšyJ Ábk‹£ ó¢R bfh©ljhf ÏU¡F«. Vbd‹whš f‰fŸ »il¥gJ mçJ. »il¤jhY« mÂf¢ bryÎ. Ábk‹£ mÂf ehŸ ciH¡F«. Ú®¤bjh£o mikÍ« Ïl«, Ú®¥Ão¥ò¥ gFÂahf ÏU¡f nt©L«.

bjh£o mi«¡f¥gL« Ú® Ão¥ò¥ gF 20 rJu Û£lçèUªJ, 2 bA¡nl® tiu khWgL«. Vbd‹whš kiH Ú® ghŒªJ bršy¤ njitahd Ïl« mtÁa«. 200 »ôá Û£l® bfhŸssÎ cŸs bjh£o mik¡f, 2 bA¡nl® ãy¥gu¥Ãš 2 -3 rjé»j« rçÎ¥ gFÂahf ÏU¡f nt©L«. fç¢ rh«gš, ruis¡f‰fŸ, ö® v‹W gytifahd bghUŸfis¡ bfh©L bjh£ofis¥ óR»wh®fŸ. jiuæ‹ nkš Kis¤ÂU¡F« òšó©L bro bfhofis Kjèš mf‰¿é£L, bjh£oia neh¡» 3 -4 rjé»j¢ rçÎ c©lh¡»éLth®fŸ. gUt kiH bjhl§»a clnd Kjš jlitahf ãy¤J¡FŸ Ú® òFªJ bršYkhW mik¥gh®fŸ. ãy¤joæš fhšîa« - fh®gnd£ ÏU¡F« gFÂfëš, Ú® fÁªJ btëna¿ élhkš ÏU¡f¤ njitahd têtif brŒa¥gL»wJ.

kiHÚ® Fiwthf ÏU¡F« fhy§fëš Ïªj¤ j©Ù®¤ bjh£o vªj msΡF cgnahfkhf ÏU¡F« v‹w rªnjf« ÏUªjJ. Mdhš uh#°jhå‹ 11 ghiytd¥ gF kht£l§fëš, flªj 14 tUl gUt kiHæ‹ òŸë étu§fis¤ bjhF¤J MuhŒªj ÃwF, Ϫj¢ rªnjf¤J¡F Ïläšiy v‹W ã%äjh®fŸ. b#Œrhšk®, ghè, Ó¡f® M»ait j鮤J, k‰w Ïl§fëš tUl¤Âš 4 Kjš 6 eh£fŸ nghJkhd kiH (25 ä.Û) bgŒÂU¡»wJ. Ϫj kiH, üW rJu ».Û. Ú®¥Ão¥ò¥ gFÂæš bgŒÍ«nghJ, 10,000 è£l® Ú® nrfç¡f KoÍ«. 2463 rJu Û£l® Ú®Ão¥ò¥ gFÂ, 2,46,000 è£l® Úiu¢ nrä¡F«. 40 rjé»j Ú® bjh£oæš éHhkš nghdhY« Tl, xU bjh£o 0.1 äšèa‹ è£l® j©Ùiu¢ nrfç¡f KoÍ«.

100 ä.Û. kiH bgŒ»w Ïl§fëš ãy¤jo¤ bjh£o (F©£) Kiw ga‹jU« v‹»wJ òŸëétu«. Ïit KGJ« ãu«ghé£lhY«, Ú® nrä¥ò¤ bjh£o Ú®¤ nj¡f« nghy ga‹ jU«. »uhkthÁfŸ ÚU¡fhf mÂf« miya¤ njit ÏU¡fhJ.

 

BACK